The satisfying math of folding origami - Evan Zodl

The satisfying math of folding origami - Evan Zodl

SUBTITLE'S INFO:

Language: Vietnamese

Type: Human

Number of phrases: 77

Number of words: 1009

Number of symbols: 3427

DOWNLOAD SUBTITLES:

DOWNLOAD AUDIO AND VIDEO:

SUBTITLES:

Subtitles prepared by human
00:00
Translator: Lữ Gia Hân Reviewer: Thu Ha Tran Khi kính viễn vọng không gian chuẩn bị chụp một bức ảnh, ánh sáng của các ngôi sao ở gần đó cản trở tầm nhìn của nó. Nhưng chiếc kính viễn vọng có một mánh khóe: một tấm khiên khổng lồ chắn ánh sáng lại. Thiết bị chắn ánh sáng starshade này có đường kính khoảng 35 mét và có thể gấp gọn lại dưới 2,5 mét, đủ nhỏ để gắn dưới phần đuôi của một chiếc tên lửa. Thiết kế nhỏ gọn này được dựa trên một môn nghệ thuật cổ. Origami, nghĩa là “gấp giấy”, một môn nghệ thuật ở Nhật đã có từ lâu đời, ít nhất là từ thế kỉ 17. Trong nghệ thuật origami, với cùng các cách gấp dù đơn giản nhưng lại tạo thành mọi thứ từ con hạt giấy với khoảng 20 bước gấp, đến con rồng với hơn 1000 bước, và mô hình starshade. Một mảnh giấy hình vuông truyền thống có thể biến thành bất kì hình dạng nào, chỉ bằng cách gấp xếp.
01:05
Mở tờ giấy đó ra, sẽ là một tập hợp các đường thẳng đại diện cho nếp gấp lõm hình lòng chảo hoặc nếp gấp lồi hình núi. Các nghệ nhân origami sẽ sắp xếp các nếp gấp này thành một bản đường gấp, như một bản vẽ cho các thiết kế của họ. Tuy hầu hết các mẫu origami là các hình mẫu ba chiều, bản đường gấp của chúng được thiết kế để có thể xếp phẳng mà không cần tạo ra đường gấp mới nào hoặc phải cắt giấy. Các quy luật toán học phía sau các mẫu gấp có thể xếp phẳng này so với các mẫu gấp ba chiều lại đơn giản hơn nhiều. Sẽ dễ dàng hơn khi tạo ra một bản vẽ trừu tượng hai chiều và sau đó gấp nó lại thành mẫu ba chiều. Có bốn quy luật mà bất kì mẫu gấp phẳng nào cũng phải tuân theo. Thứ nhất, mẫu gấp phải tuân theo luật tô hai màu, nghĩa là các vùng giữa các nếp gấp có thể được tô với hai màu sao cho các vùng có màu giống nhau không nằm kề nhau. Nếu thêm một đường gấp ở đây, mẫu gấp này sẽ không tuân theo quy luật tô hai màu nữa.
02:11
Thứ hai, số nếp gấp hình núi và hình lòng chảo tại bất kì đỉnh trong nào của mẫu gấp phải chênh lệch nhau chính xác bằng hai như ba nếp gấp lõm và một nếp gấp lồi tại đỉnh này. Đây là những gì xảy ra khi ta tạo ra các nếp gấp tại đây. Nếu ta thêm một nếp gấp lồi tại đỉnh này, sẽ có ba nếp gấp lõm và một nếp gấp lồi. Nếu nó là nếp gấp lõm, sẽ có tổng cộng bốn nếp gấp lõm và một nếp gấp lồi. Dù gấp bằng cách nào thì hình mẫu này cũng không thể gấp phẳng. Quy luật thứ ba, nếu chúng ta đánh số thứ tự cho tất cả các góc tại bất kì đỉnh nào theo chiều hoặc ngược chiều kim đồng hồ, tổng số đo các góc mang số chẵn phải bằng 180 độ, tương tự với các góc mang số lẻ. Quan sát các nếp gấp này kĩ hơn, chúng ta sẽ hiểu lí do vì sao. Nếu ta thêm một đường gấp và đánh số cho nó tại đây, tổng số đo của các góc số chẵn và lẻ không còn bằng 180 độ nữa, và hình mẫu không thể xếp phẳng được.
03:14
Quy luật cuối cùng chính là một lớp giấy không thể đi xuyên qua một nếp gấp. Một hình gấp hai chiều, có thể xếp phẳng thường là bản vẽ trừu tượng của vật mẫu ba chiều sau cùng. Hiểu được mối liên hệ giữa các nếp gấp, hình gấp hai chiều, và mẫu gấp ba chiều cuối cùng, các nghệ nhân origami có thể thỏa sức tạo ra các mẫu gấp vô cùng tinh vi. Lấy ví dụ là bản đường gấp này của nghệ nhân origami Robert J. Lang, Bản đường gấp phân chia tờ giấy ra thành các phần chân, đuôi và các bộ phận khác của vật mẫu. Khi ta gấp lại thành một hình mẫu phẳng, mỗi phần giấy được chia khi nãy trở thành một cánh giấy riêng biệt. bằng cách thu gọn, uốn cong, và nắn tạo hình các cánh giấy này, hình gấp hai chiều sẽ trở thành mẫu gấp bò cạp ba chiều. Vậy nếu ta muốn gấp 7 bông hoa này từ một tờ giấy thì sao? Nếu ta có thể nhân bản các đường gấp của bông hoa và kết nối chúng với nhau sao cho thỏa mãn bốn quy luật đã nêu trước đó, ta có thể tạo ra một mẫu “lát đá hoa”, là hoa văn lặp lại của các hình vẽ
04:19
bao phủ một mặt phẳng mà không có bất kì một khoảng trống hay sự chồng lấp nào. Khả năng gấp một bề mặt rộng lớn thành một hình dạng nhỏ gọn được ứng dụng từ không gian vũ trụ vô cùng tận cho đến thế giới vi mô của các tế bào. Bằng cách sử dụng các nguyên lí của origami, các kĩ thuật viên y tế đã mô phỏng lại giá đỡ động mạch truyền thống, một loại ống dùng để mở thông và nâng đỡ những mạch máu bị tổn thương. Thông qua kĩ thuật “lát đá hoa”, cấu trúc hình ống thô cứng được gấp lại thành mô hình nhỏ gọn khoảng nửa kích cỡ ban đầu. Các nguyên tắc origami đã được ứng dụng vào túi khí, pin mặt trời, rô bốt tự lắp ráp, và thậm chí là cấu trúc phân tử DNA. Ai biết được, điều gì sẽ được hé mở tiếp theo.

DOWNLOAD SUBTITLES: